Hành trình cá nhân

Hành trình học tập: từ Điện Biên đến giáo dục số

Với mình, giáo dục không kết thúc ở ngày tốt nghiệp. Đó là hành trình liên tục học, làm, sai, sửa và cuối cùng là tạo ra những công cụ giúp người khác học tốt hơn.

Mình là Nguyễn Quang Minh, đến từ Điện Biên. Nhìn lại chặng đường từ những năm học K51A1 HSGS, K64 IT-E10, đến công việc DevOps và những sản phẩm giáo dục đang xây dựng, mình nhận ra một điều: hành trình học tập của mình chưa bao giờ là một đường thẳng. Mỗi giai đoạn mở ra một câu hỏi mới, và chính những câu hỏi ấy đã dẫn mình từ vị trí của một người học đến mong muốn góp phần làm cho việc học của người khác trở nên dễ tiếp cận, thú vị và hiệu quả hơn.

Điểm khởi đầu từ Điện Biên

Điện Biên là nơi mình lớn lên và cũng là điểm bắt đầu của mọi lựa chọn sau này. Từ năm 2016 đến 2019, mình học K51A1 HSGS. Ba năm ấy không chỉ có bài kiểm tra hay kỳ thi; đó còn là lúc mình học cách tự chịu trách nhiệm với mục tiêu của bản thân, làm quen với áp lực và hiểu rằng năng lực không phải thứ cố định.

Năm 2019, mình bước vào K64 IT-E10 và theo học đến năm 2023. Công nghệ thông tin ban đầu hấp dẫn mình vì sự logic: một chương trình chạy hoặc không chạy, một hệ thống ổn định hoặc có vấn đề. Nhưng học lâu hơn, mình mới hiểu phần quan trọng nhất không nằm ở việc nhớ bao nhiêu câu lệnh. Nó nằm ở khả năng chia một vấn đề lớn thành những phần nhỏ, tìm tài liệu, thử nghiệm và kiên trì đến khi hiểu được nguyên nhân.

Giá trị lớn nhất của trường học, với mình, không chỉ là kiến thức đã học mà là năng lực tiếp tục học khi không còn ai đưa sẵn giáo trình.

Từ học theo giáo trình đến học bằng cách làm

Khi đi sâu vào phát triển web, hệ thống và DevOps, cách học của mình thay đổi. Tài liệu kỹ thuật, log lỗi, những lần triển khai chưa như mong đợi và các cuộc trao đổi với đồng đội trở thành một lớp học khác. Ở lớp học này, đề bài đôi khi không rõ ràng và một đáp án đúng hôm nay có thể không còn phù hợp khi quy mô hệ thống thay đổi.

Website Sấu Gấu cũng ra đời từ nhu cầu đó. Mình ghi lại những điều đã học về Django, Docker, CI/CD, AWS và vận hành hệ thống để lần sau không phải bắt đầu lại từ đầu. Việc viết buộc mình phải sắp xếp kiến thức, nhận ra chỗ còn mơ hồ và diễn đạt sao cho một người khác có thể hiểu. Theo nghĩa đó, chia sẻ cũng là một cách học.

Các chứng chỉ giúp mình tạo những cột mốc nhỏ trên hành trình: AWS Cloud Practitioner năm 2023, AWS Solutions Architect – Associate năm 2024, CKA năm 2025 và PSM I năm 2026. Nhưng đằng sau mỗi chứng chỉ vẫn là những lần chưa đạt. Khi ôn AWS Cloud Practitioner, bài thi thử đầu tiên của mình chỉ đạt 58%, lần tiếp theo là 69%. Kết quả ấy không dễ chịu, nhưng nó chỉ ra chính xác phần kiến thức mình còn thiếu. Mình xem lại, làm lại và tiếp tục cho đến khi đủ hiểu để bước vào kỳ thi thật.

Hành trình ngoại ngữ cũng tương tự: IELTS 7.0 năm 2019, JLPT N4 năm 2021 rồi DELF A2 năm 2025. Mỗi ngôn ngữ lại đưa mình về vị trí của một người mới bắt đầu. Cảm giác phải học lại những điều rất cơ bản giúp mình đồng cảm hơn với người học và nhắc mình rằng tiến bộ nhỏ vẫn là tiến bộ.

Khi công nghệ đưa mình trở lại với giáo dục

Sau một thời gian làm DevOps và DevSecOps, giáo dục quay lại trong công việc của mình theo một cách rất thực tế. Với Examdee, mình tham gia xây dựng và vận hành một nền tảng thi, đánh giá trực tuyến ứng dụng AI. Hệ thống hiện phục vụ hơn 120.000 học sinh đã đăng ký và khoảng 20.000 người dùng hoạt động mỗi tháng.

Làm một sản phẩm giáo dục ở quy mô đó khiến mình nhìn công nghệ khác đi. Một lần triển khai gián đoạn không chỉ là biểu đồ có màu đỏ; nó có thể là một học sinh không vào được bài thi đúng giờ. Một hệ thống phản hồi chậm không chỉ là chỉ số kỹ thuật; nó ảnh hưởng trực tiếp đến sự tập trung và niềm tin của người học. Vì vậy, auto scaling, giám sát, cảnh báo hay triển khai không gián đoạn cuối cùng đều phục vụ một mục tiêu rất con người: để việc học diễn ra liền mạch.

Song song với đó, mình bắt đầu xây dựng Vivoire từ tháng 4/2025. Đây là nền tảng học tiếng Pháp dành cho người Việt, bắt đầu từ chính trải nghiệm học DELF của mình. Vivoire hiện có gần 1.000 người đăng ký, hơn 200 bài tập được hoàn thành mỗi ngày và hơn 100 lượt tra từ điển tiếng Pháp mỗi ngày. Những con số còn khiêm tốn, nhưng mỗi lượt học là một lời nhắc rằng sản phẩm đang giải quyết một nhu cầu có thật.

Khi xây các tính năng như chấm bài viết bằng AI, luyện hội thoại hay đánh giá phát âm, mình hiểu rõ hơn rằng công nghệ không thay thế nỗ lực của người học hay vai trò của giáo viên. Công nghệ tốt nên giảm bớt rào cản, đưa phản hồi đến nhanh hơn và tạo thêm cơ hội luyện tập. Phần khó nhất không phải thêm thật nhiều tính năng, mà là chọn đúng điều giúp người học tiến thêm một bước.

Những điều giáo dục đã dạy mình

Đến hiện tại, mình giữ lại năm bài học:

• Học là một quá trình chủ động. Giáo viên và tài liệu có thể chỉ đường, nhưng người học vẫn phải tự bước đi.
• Sai là một dạng phản hồi. Một bài thi 58%, một hệ thống gặp lỗi hay một tính năng ít người dùng đều cho biết mình cần thay đổi điều gì.
• Làm ra sản phẩm là cách kiểm tra kiến thức rất thật. Khi có người dùng, mọi giả định đều phải đối diện với thực tế.
• Viết và chia sẻ giúp kiến thức ở lại lâu hơn. Giải thích được cho người khác thường là lúc mình bắt đầu hiểu sâu hơn.
• Giáo dục tốt cần cả công nghệ lẫn sự thấu cảm. Hệ thống phải ổn định, nhưng trải nghiệm cũng phải tôn trọng thời gian, khả năng và nhịp độ của từng người học.

Hành trình vẫn đang tiếp tục

Từ Điện Biên đến những lớp học, phòng máy, hệ thống cloud và các sản phẩm giáo dục số, điều xuyên suốt hành trình của mình vẫn là sự tò mò. Mình chưa có một định nghĩa hoàn chỉnh về giáo dục, và có lẽ sẽ không bao giờ có. Nhưng mình tin giáo dục tốt giúp một người nhận ra rằng họ có thể tiến bộ, đồng thời trao cho họ công cụ để tự đi tiếp.

Mình vẫn đang học, vẫn đang xây và vẫn sẽ tiếp tục ghi lại những gì đã đi qua trên blog này. Nếu bạn cũng có một hành trình học tập nhiều ngã rẽ, hãy chia sẻ ở phần bình luận. Biết đâu câu chuyện của bạn sẽ giúp một người khác có thêm động lực để bắt đầu.